สรรพคุณ และ ประโยชน์ จาก กัญชา

บทความ สรรพคุณ และ ประโยชน์ จาก กัญชา

กัญชา เป็นพืชในวงศ์ Cannabidaceae มี 3 สายพันธุ์ที่พบบ่อยคือ Cannabis sativa, Cannabis indica และ Cannabis rudealis สำหรับสายพันธุ์ที่พบมากในประเทศเทศไทยจะเป็นสายพันธุ์ Cannabis sativa ซึ่งสามารถเจริญเติบโตได้ดีในลักษณะอากาศแบบร้อนชื้น ซึ่ง สรรพคุณ และ ประโยชน์ จาก กัญชา มีอะไรบ้างมาดูกันเลยค่ะ

 

14 สรรพคุณ และ ประโยชน์ จาก กัญชา

 

"กัญชา" มีชื่อวิทยาศาสตร์คือ Cannabis sativa เป็นพืชล้มลุก มีใบเป็นแฉก 5-8 แฉก ลำต้นสูง 3-5 เมตร กัญชามีสารออกฤทธิ์ต่อจิตประสาทหรือ สาร THC (Tetrahydrocannabinol) มีฤทธิ์ทำให้ติดและเมา และ CBD (Cannabidiol) สารต้านฤทธิ์เมา ไม่มีผลต่อจิตประสาท ช่วยลดผลข้างเคียงจากจิตและประสาทจาก THC มีฤทธิ์ช่วยลดการอักเสบ ลดการชักเกร็ง ช่วยให้สงบ ผ่อนคลาย และมีคุณสมบัติยังยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์เนื้องอกหลายชนิดในหลอดทดลองกัญชา มี 3 สายพันธุ์ย่อย ดังนี้

 

- C. sativa spp sativa แถบบริเวณเส้นศูนย์สูตร โคลัมเบีย, เม็กซิโก, เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และไทย

- C. sativa spp indica ปากีสถาน, อัฟกานิสถาน, โมร็อกโก และทิเบต

- C. sativa spp ruderralis อากาศหนาวเย็น ตอนกลางของรัสเซีย

- C. sativa spp ruderralis อากาศหนาวเย็น ตอนกลางของรัสเซีย

 

สำหรับประโยชน์ของกัญชานั้น มีงานวิจัยหลายแห่งรายงานผลว่า สารสกัดจากกัญชามีสรรพคุณรักษาอาการของโรคต่างๆ ดังนี้

 

1. รักษาภาวะเบื่ออาหาร กัญชาใช้เป็นสารกระตุ้นความอยากอาหาร จะช่วยชะลอน้ำหนักลดในผู้ป่วยมะเร็ง

2. การป้องกันการคลื่นไส้ อาเจียน ในผู้ป่วยที่รับเคมีบำบัด

3. รักษาโรคลมชักที่รักษายากและโรคลมชักที่ดื้อต่อยารักษาภาวะกล้ามเนื้อหดเกร็ง ในผู้ป่วยปลอกประสาทเสื่อมแข็ง

4. รักษาภาวะปวดประสาทส่วนกลาง ที่ใช้วิธีการรักษาอื่นๆ แล้วไม่ได้ผล

5. บรรเทาหอบหืด ยาแก้หอบหืดทุกตัวมีข้อเสียคือมีข้อจำกัด ทั้งประสิทธิภาพและผลข้างเคียง เนื่องจากกัญชาขยายหลอดลมและลดการหดตัวของหลอดลม

6. การใช้กัญชาในการรักษาต้อหิน คือ การรักษาตาต้อหิน ซึ่งเป็นสาเหตุอันดับสองที่ทำให้ คนตาบอดในสหรัฐ คนอเมริกาเกือบล้านที่ป่วยด้วยต้อหินที่รักษาได้ด้วยกัญชา กัญชาทำให้ความดัน ภายในลูกนัยน์ตาลดลงได้ดีหลายชั่วโมงในคนปกติและในคนที่ความดันลูกนัยน์ตาสูงจากต้อหิน การให้กัญชาทางปากหรือทางหลอดเลือดดำให้ผลเหมือนกัน ซึ่งขึ้นกับชนิดอนุพันธ์กัญชามากกว่า จะเกิดจากฤทธิ์กล่อมประสาทของกัญชา กัญชาไม่ได้รักษาโรคขาด แต่ช่วยยับยั้งการบอดไม่ให้เป็นมากขึ้น เมื่อยาทั่วไปไม่อาจช่วยได้ และการผ่าตัดเป็นเรื่องเสี่ยงเกินไป

7. ลดอาการปวด สารในกลุ่มแคนนาบินอยด์ส่วนใหญ่โดยเฉพาะ THC สามารถช่วยลดอาการปวดเรื้อรัง และช่วยให้สามารถนอนหลับได้เพิ่มขึ้น และช่วยลดอาการปวดข้อ แต่สำหรับอาการปวดเรื้อรังในผู้ป่วยมะเร็งนั้นยังไม่มีข้อสรุปทางคลินิกที่ชัดเจน

8. รักษาโรคพาร์กินสัน แต่ยังต้องการงานวิจัยสนับสนุนเพิ่มเติม

9. รักษาโรคอัลไซเมอร์ แต่ยังต้องการงานวิจัยสนับสนุนเพิ่มเติม

10. รักษาโรคปลอกประสาทอักเสบอื่นๆ (ที่ไม่ใช่ปลอกประสาทเสื่อมแข็ง) แต่ยังต้องการงานวิจัยสนับสนุนเพิ่มเติม

11. นพ.ขวัญชัย วิศิษฐานนท์ เปิดเผยถึงข้อมูลในตำราพระโอสถพระนารายณ์ และตำราแพทย์ศาสตร์สงเคราะห์ พบตำรับยาไทยที่เข้ากัญชาอยู่หลายตำรับ เช่น

- ตำรับศุขไสยาศน์ สรรพคุณช่วยให้นอนหลับสบาย แก้ปวด เจริญอาหาร นำมาใช้ทดแทน/เสริมกับยาแผนปัจจุบันในกลุ่มยานอนหลับ ยาคลายเครียด

- ตำรับทำลายพระสุเมรุ มีฤทธิ์ช่วยแก้อาการแข็งเกร็งจากอัมพฤกษ์ อัมพาต

- ตำรับน้ำมันสนั่นไตรภพ ช่วยเรื่องท้องมาน ท้องบวม คลายลมในท้อง ท้องอืดจากโรคมะเร็งตับ ใช้ทาบริเวณท้อง

- ตำรับทัพยาธิคุณ ช่วยเรื่องโรคเบาหวาน ลดน้ำตาล

12. รักษาโรคริดสีดวงทวาร เมื่อทายาริดสีดวงและโรคผิวหนังเป็นประจำ พบว่าอาการอักเสบและอาการปวดลดลง หัวริดสีดวงที่โผล่ออกมานอกหรืออยู่รอบๆรูทวารฝ่อลง

13. รักษามะเร็ง สารสกัดจากกัญชาอาจยับยั้งการเติบโตของเซลล์มะเร็งปอดและยับยั้งการเติบโตของเนื้องอกมะเร็งบางอย่างในหนูทดลองได้ หลังจากนั้น เมื่อมีการวิจัยเพิ่มขึ้น พบว่าสารสกัดจากกัญชาสามารถต้านการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็งชนิดต่างๆ ได้จริง โดยการยับยั้งกระบวนการสร้างเส้นเลือดของก้อนมะเร็ง (Angiogenesis) และลดการกระจายตัวของเซลล์มะเร็งไปยังส่วนอื่นๆ (Metastasis) ในโรคมะเร็งหลายชนิด ด้วยการกระตุ้นให้เกิดการสร้างโปรแกรมการตายของเซลล์มะเร็ง (Program cell death) ผ่านกระบวนการยับยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็ง

แต่อย่างไรก็ตาม ประสิทธิผลของการรักษาโรคมะเร็งด้วยสารสกัดกัญชา จึงต้องมีการศึกษาวิจัยในรายละเอียดแต่ละประเด็นต่อไป

14. คลายความวิตกกังวล จากประวัติการใช้กัญชาเพื่อช่วยให้ผ่อนคลายในอดีตทำให้มีความเป็นไปได้ที่สารกลุ่มแคนนาบินอลน่าจะมีฤทธิ์คลายความวิตกกังวล แต่อย่างไรก็ตามพบว่ากลไกการออกฤทธิ์นั้นซับซ้อนและยังไม่มีการอธิบายที่ชัดเจน จากรายงานทางคลินิกพบว่าการใช้สาร Fatty acid amide hydrolase inhibitors (FAAH inhibitors) ซึ่งอยู่ในกลุ่ม Endocannabinoids มีความสามารถในการลดอาการวิตกกังวลได้ ปัจจุบันสารหลายชนิดในกลุ่มนี้อยู่ในระหว่างการทดสอบทางคลินิก

 

กัญชากระตุ้นภูมิคุ้มกัน

 

ประเทศแคนาดา มีการศึกษา และชี้ว่าสายพันธุ์กัญชาบางสายพันธุ์ช่วยลดอาการอักเสบรุนแรงเฉพาะที่เรียกว่า “cytokine storm” ซึ่งทำให้เกิดอาการหายใจลำบากเฉียบพลันอย่างรุนแรงเนื่องจากโควิด -19

 

ในการศึกษาของนักวิจัยจาก University of Calgary และ University of Lethbridge จำลองเนื้อเยื่อผิวหนังเพื่อทำให้เกิดการอักเสบฉับพลัน (เหมือนอาการของคนไข้โควิด) จากนั้นแบบจำลองได้รับการรักษาด้วยกัญชาเจ็ดสายพันธุ์ที่แตกต่างกันเพื่อดูประสิทธิภาพในการลดการอักเสบ ผลการศึกษาพบว่ากัญชาลดความรุนแรงของ Covid-19

 

สาเหตุหลักอย่างหนึ่งของโควิด -19 ชนิดรุนแรงที่ทำให้เกิดอาการหายใจลำบากเฉียบพลัน (ARDS) คือการหลั่งไหลของ “ไซโตไคน์ที่มีฤทธิ์ต้านการอักเสบ” สารดังกล่าวมีบทบาทสำคัญทำให้ความรุนแรงของโรคโควิด และอาการของคนไข้ทวีความรุนแรง ทรุดอย่างรวดเร็วขึ้น การเพิ่มสารสกัดจากกัญชาในการรักษาจะช่วย “ลดการอักเสบและป้องกันการเกิดพังผืดและนำไปสู่การบรรเทาโรค” ผู้วิจัยในแคนาดาระบุ

 

“การวิเคราะห์แสดงให้เห็นว่า CBD หรือ THC เพียงอย่างเดียวไม่ได้ให้ผลเช่นเดียวกัน … เราเชื่อมั่นอย่างยิ่งในผลลัพย์แบบองค์รวม (หรือ entourage effect) จากประโยชน์ของสารแคนนาบินอยด์รอง และเทอร์พีนที่มีส่วนในการรักษา”

 

บริษัทเทคโนโลยีทางการแพทย์ Stero Biotects ในอิสราเอล นำสารสกัด CBD มาทดลองรักษาผู้ป่วยโควิด 19 อิสราเอลนั้นขึ้นชื่อว่าเป็นผู้นำด้านการศึกษาวิจัยนวัตกรรมทางการแพทย์อันดับต้นๆในโลก โดย CBD มีฤทธิ์ therapeutic effect และระบบทางชีววิทยาที่เชื่อว่าทำงานในการเสริมการรักษา และสร้างภูมิคุ้มกันต่อไวรัส Covid 19 ได้

 

การศึกษาทางคลีนิกของกลุ่มผู้ใช้กัญชายังมีกล่าวถึง ระบบการสร้างเซลล์เริ่มต้นใหม่ใน stem cells สร้างการทำงานลึกถึงไขกระดูกที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเซลล์เม็ดเลือดขาวเพิ่มขึ้น

 

กัญชาแสดงให้เห็นว่ามีประสิทธิภาพในการลดการตอบสนองการอักเสบและช่วยให้ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายกลับสู่สมดุล บางครั้งระบบภูมิคุ้มกันทำงานมากเกินไป ซึ่งอาจส่งผลให้เกิดโรคภูมิต้านทานเนื้อเยื่อต่าง ๆ เช่นโรคไขข้ออักเสบลูปัส โรคลำไส้อักเสบ และโรคเบาหวาน

 

ในเคสอื่นๆ ที่กระทบต่อระบบภูมิคุ้มกันเช่น มะเร็งและเอดส์ HIV/AIDs มีการใช้กัญชารักษาอาการเหล่านี้ทั่วโลกที่มีหลักฐานจากผลการตรวจวัดค่าเม็ดเลือด และระดับภูมิ ว่ากัญชาทำหน้าที่สร้างความแข็งแรงให้แก่ร่างกาย เพื่อต่อสู้กับอาการเหล่านี้

 

กัญชายังอาจสามารถปรับกระบวนการกำเนิดประสาท neurogenesis และ ปรับการเสื่อมของระบบประสาท neurodegeneration ที่เห็นได้จากอาการพากินสัน สมองเสื่อม ซึ่งระบบภูมิคุ้มกันมีบทบาทสำคัญในเงื่อนไขที่เกิดจากความผิดปกติในการทำงานเหล่านี้

 

ทั้งนี้ ยังไม่มีหลักฐานที่ชัดเจนถึงแนวทางการใช้ และวิธีการรับกัญชาเข้าสู่ร่างกาย จำเป็นต้องมีการศึกษาด้วยมาตรการซ้ำ ๆ เพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงของภูมิคุ้มกันในผู้ใช้กัญชาและการใช้กัญชาในรูปแบบต่างๆนั้นมีผลต่อการตอบสนองของภูมิคุ้มกันอย่างไร

 

ขอบคุณข้อมูล :สวัสดีคลีนิกเวชกรรม